Zawsze po dwudziestej drugiej

Kiedy poprawi sie pogoda i znów będzie można patrzeć w niebo? Nie wiem.

Tak więc dziś pojawia się fotka ze starych zasobów.

Słowo “odsłona” jest tu jak najbardziej na miejscu. Od ostatniego zdjęcia Księżyc był zasłonięty przez chmury. Dopiero wczoraj pokazał się ponownie.

W dniach 25-26 października wypadła pełnia księżyca. Jednocześnie była to pełnia podczas której księżyc jest najbliżej ziemi w 2007 roku. Poniżej zamieszczam zdjęcie wykonane przeze mnie 25 października ok. godziny 22:00 z balkonu w centrum miasta.

Oj polatał bym sobie, ale brakuje mi 25 milionów dolarów na bilet. Zresztą sami zobaczcie.

Po dwóch tygodniach deszczu zaczęło się trochę przecierać. Wyszedłem na balkon ocenić sytuację. Widać pojedyńcze gwiazdy. Jest zbyt dużo chmur aby rozpocząć polowanie na kometę. Z zaszłyszanych informacji wiem, że nie ma warkocza, widoczna jest w postaci delikatnej mgiełki. Jej jasność ok. 9 mag. powoduje, że nie jest dostępna gołym okiem. Wymagana jest co najmniej lornetka. Przydałoby się obserwowć ją z daleka od miejskich swiateł. Najlepsza pora, do obserwacji to pierwsza część nocy, (ponieważ kometa jest wysoko na niebie) do godziny pierwszej (ponieważ wtedy jest najciemniej). Kometa znajduje się w północno-zachodniej części nieboskłonu, gdzieś w okolicy dyszla wielkiego wozu. Latem, im bardziej znajdujemy się na półłnocy, tym bardziej w obserwacjach przeszkadza nam granatowe po stronie północnej niebo, doświetlone słońcem, które znajduje się niewiele poniżej horyzontu. Ale spróbowć warto. Tak więc przygotowujcie sprzęt, oględajcie prognozę pogody i polujcie.
Namiary na kometę znajdziecie na http://www.heavens-above.com.
Jeżeli słabo orientujecie się na nocnym niebie, to polecam program Starcalc (http://www.m31.spb.ru/StarCalc).

Miłego polowania.

NASA odwołała start promu kosmicznego Atlantis ze względu na zbliżajżcy się huragan Ernesto. Szkoda, bo ISS jest widoczna jeszcze przez kilka dni na terenie Polski i w przypadku dobrej pogody byłaby możliwość zaobserwowania obu obiektów.

Czy zastanawiałeś się kiedyś czy dałbyś radę utrwalić na kliszy (lub matrycy) aparatu piękno nocnego nieba? Na pewno zdajesz sobie sprawę, że trzeba zrobić coś więcej niż tylko “pstryk”, ale nie wiesz co? Wydaje Ci się, że aby robić zdjęcia nieba nocą, należy mieć profesjonalny sprzęt? Oczywiście w wielu przypadkach sprzęt jest nieodzowny, ale możesz spróbować swoich sił z tym co prawdopodobnie masz pod ręką, czyli zwykłym aparatem.

Najlepszy jest aparat na kliszę. Jesteś zaskoczony? Oddałeś swojego Zenita młodszemu bratu do zabawy? Błąd ! Matryca aparatów cyfrowych przy dłuższym naświetlaniu (juz powyżej kilku sekund) charakteryzuje się tzw. “Dużymi szumami”. Obraz wygląda na niewyraźnie, widać że składa się z wielu niejednobarwnych punktów. Niektóre z nich są wyjątkowo jasne inne znów ciemne.

Do wykonywania zdjęć gwiazd i planet przydałby się montaż paralaktyczny, który prowadzi obiektyw zgodnie z ruchem nieboskłonu. Dzięki niemu obiektyw wycelowany w jakiś obiekt na niebie czasie cały czas patrzy na niego. Umożliwia to użycie długich czasów naświetlania i fotografowanie takich obiektów jak mgławice, galaktyki, gromady gwiazd.

Co poradzić gdy nie mamy montażu paralaktycznego? Zachęcam do zrobienia zdjęć ze statywem.

Pierwszym wykonanym przez nas zdjęciem powinna być gwiazda polarna i gwiady wokół niej, które po długotrwałym naświetleniu (kilkadziesiąt minut z zamkniętą mocno przesłoną) tworzą łuki.

Prostszy do uchwycenia jest przelot stacji kosmicznej ISS lub innych satelitów . Ze strony http;//heavens-above.com odczytujemy dokładną godzinę, miejsce i czas przelotu interesującego nas obiektu. Ustawiamy aparat na statywie, kierujemy w odpowiednią stronę. Czas naswietlania ustawiamy na 20 do 50 sekund. Przymykamy przysłonę. Najlepiej użyć samowyzwalacza, aby nie poruszyć zdjęcia. Przed rozpoczęciem zjawiska (potrzebna jest precyzja co do kilki sekund i pamiętanie o doliczeniu czasu samowyzwalacza) naciskamy spust migawki i obserwujemy zjawisko, jednocześnie je fotografując. Zapisujmy parametry zdjęcia w celu późniejszej korekty czasu i przysłony przy kolejnym podejściu.

życzę udanych wrażeń i fotek.

Zobacz co potrafią nakręcić ludzie dysponujęcy teleskopem, którzy opracowali sposób śledzenia szybko poruszającego się obiektu. Aby zobaczyć jak widać ISS z ziemi zajrzyj tutaj.

Dziś chcę zachęcić Cię do oglądania innego zjawiska wiążącego się z przelotami satelitów nad naszymi głowami. Ciekawe do obserwacji są rozbłyski satelitów Iridium (Iridium Flares).
W odróżnieniu od przelotów ISS, Envisat-a i większości innych satelitów, o których pisałem
w artykule Jak obserwować Międzynarodową Stację Kosmiczną ISS, rozbłysk Iridium pojawia się, osiąga jasność dochodzącą do około -8 mag i zanika. Dzieje sie tak dlatego, że satelity Iridium latają nisko. Dokładne dane dotyczące rozbłysków Iridium znajdziesz na wspomnianym już http://heavens-above.com. Możesz wygenerować tabelkę na najbliższe 24 godziny, 7 dni, poprzednie 48 godzin. Tabelka podaje datę, godzinę, jasność, wysokość nad horyzontem i azymut maksimum rozbłysku a także jak daleko od nas i w którym kierunku rozbłysk będzie najjaśnieszy. Jeżeli mamy szczęście i znajdujemy się w okolicy w której maksimum będzie najbardziej widoczne, to możemy zaobserwować rozbłysk o jasności -8 mag. Jeżeli jesteś około 35 kilometrów od miejsca (a właściwie od linii) maksimum, to rozbłysk może mieć tylko około -1 mag. Tak więc rozbłyski mają charakter lokalny i trwaja kilkanaście (do 30) sekund.

Możesz spróbować zobaczyć rozbłysk w dzień. Wybierz opcję “Daytime flares for 7 days”
i sprawdź, czy w ciągu najbliższych siedmiu dni coś takiego się u Ciebie wydarzy.

Jak zwykle życzę miłych wrażeń i cierpliwości, gdyby chmury nie pozwoliły w obserwacjach.

Ze względu na panujące upały lubię przed spaniem wyjść na balkon. Pomimo, że światła
miasta znacznie oganiczają widoczność i na początku widać tylko kilka najjaśniejszych gwiazd i planet,
to po pewnym czasie zaczynasz widzieć ich co raz więcej. Niebo nie jest tak piękne jak
za miastem, gdzie widać drogę mleczną. Pozornie nic się nie dzieje, ale raz na jakiś czas
po niebie bezgłośnie przemyka mniej lub bardziej jasny punkcik. Zastanawiasz się
co to jest i dlaczego nie słychać przelotu? Po prostu obserwujesz przelatujące satelity.

Co powiesz na to, że za chwilę udostępnię Ci “rozkład jazdy” tych obiektów?
Na stronie http://www.heavens-above/ możesz sprawdzić dokładny plan przelotów
jasnych obiektów nad miejscem gdzie się znajdujesz. Najciekawsze zjawiska to przelot 
stacji kosmicznej ISS oraz błyski z paneli słonecznych satelitów Iridium.

Teraz trochę teorii która pomoże Ci zaobserwować satelity na podstawie otrzymanych danych:

magnitudo – jasność obiektów na niebie. Im większa wartość, tym ciemniejszy obiekt. Ludzkie oko widzi do ok. 6 mag, lornetką dostrzeżesz obiekty do ok.11 mag, teleskop widzi więcej. Magnitudo 0 (zero) to jedne z jaśniejszych gwiazd i planet. Magnitudo np. -1 lub -6 to bardzo jasne obiekty na niebie.

azymut - kierunek świata wyznaczony w ten sposób, że północ ma azymut 0, wschód 90, południe 180 a zachód 270 stopni. Tak więc azymut 135 to kierunek południowo-wschodni.

wysokość nad horyzontem – podana w stopniach. Horyzont jest na wysokości 0 stopni
a punkt centralnie ponad nami na wysokości 90 stopni. Nie ma wysokości nad horyzontem większej niż
90 stopni.

współrzędne geograficzne – współrzędne w stopniach określające szerokość i długość geograficzną.

kierunki świata – opisane literowo N-północ, E-wschód, S-południe, W-zachód
i ich kombinacje (np. NNW – północny zachód ale taki bardziej północny, niż zachód ).

Jeżeli nie zniechęciły Cię te nazwy to nadszedł czas na praktykę. Jak zwykle praktyka jest o wiele prostsza niż teoria.

Po zalogowaniu na stronie http://www.heavens-above.com/ możesz się zarejestrować (Register), albo wybrać swoją lokalizację z bazy danych (Select) lub wpisać współrzędne geogoraficzne jeżeli je znasz (Enter). Wracając wielokrotnie warto być zarejstrowanym, aby za każdym razem nie podawać lokalizacji. Za pierwszym razem spróbuj wybrać “Select“.
Otworzy Ci się alfabetyczny spis państw. Wybierz “Poland” a następnie w polu “Search string” wpisz nazwę Twojej miejscowości. Jeżeli chcesz sprawdzić, czy miejscowość na liście jest tą o którą Ci chodzi, możesz kliknąć “Neighbours” (Sąsiedzi). Jeżeli widnieją tam nazwy z Twojej okolicy, to jesteś w domu. Jeżeli na liście nie ma Twojej miejsowości, to wybierz pobliską, albo dowiedz się jakie są współrzędne geograficzne i wpisz je w opcji “Enter“.

Jesteś w heavens-above. Teraz możesz wybrać ISS (UWAGA! - jest widoczna przez pewien okres, ok. 2 tygodnie a potem przez pewien czas jest dla nas niewidoczna). Jeżeli tabelka jest pusta, to kliknij “Next” i tak do skutku. Otrzymasz dane dotyczące przelotów ISS wyglądające następująco:

Czyli pierwszy przelot 26 czerwca zaczyna się o godz. 23:13:36 z kierunku zachodniego. Maksimum przelotu o 23:16:10 na wsyokości 29 stopni nad kierunkiem południowo-południowo-zachodnim. Koniec 23:17:47.
Ten przelot już nie jest jasny (magnitudo 0,2). Najjaśniejsze przeloty mają magnitudo ok.
-1 (słownie: minus jeden).
Klikając w datę 26 Jun uzyskujesz dostęp do mapki przelotu. Dzięki niej widzisz na tle jakich gwiazdozbiorów przeleci satelita.

Jeżeli masz pecha i ISS akurat nie jest widoczna, to obejrzyj Envisata,
albo inne, ciemniejsze satelity (3,5 ; 4,5 mag)

Skoro wytrwałeś do końca, to zapewne wiesz co robić.
Zachęcam do oglądania i życzę miłych wrażeń.